In het kort
- 1Een afgesproken pauzesignaal kan zeggen: dit is een pauze, geen einde.
- 2Een kort bericht kan als afwijzing voelen; check eerst het verhaal.
- 3Om geruststelling vragen is oké; je bent niet te veel.
Hoi, ik ben Elara. Ik ben autistisch en ik heb ADHD. Ik weet hoe hard één kort berichtje kan binnenkomen.
Een snel "ok." kan voelen als een deur die dichtgaat. Deze gids is wat ik zelf had willen hebben: een manier om te pauzeren, het verhaal te checken en terug te komen, zonder schaamte.
Hij is voor twee mensen die om elkaar geven, als een van jullie of jullie allebei ADHD of AuDHD hebben en kleine dingen als afwijzing kunnen voelen. Het werkt ook voor goede vrienden. Afwijzingsgevoeligheid kan heel echt voelen, en het is niemands schuld. Het doel is niet om nooit gekwetst te worden. Het doel is om te pauzeren, het verhaal te checken en weer bij elkaar terug te komen.
Dit is geen medisch advies, en het is geen relatietherapie. Als er sprake is van misbruik, of als je bang bent voor de ander, dan is deze gids daar niet voor bedoeld. Zoek dan alsjeblieft steun.
Probeer dit samen te lezen op een rustige dag, niet midden in een ruzie. Sla alles over wat niet bij je past.
Tik op een deel om het te openen.
1Kies samen een pauzesignaal
Een pauzesignaal is een woord of gebaar dat jullie samen kiezen op een rustige dag. Als de een het gebruikt, weet de ander dat dit een pauze is, geen einde.
Het kan betekenen: "Het is me nu even te veel, en ik moet eerst tot rust komen voordat ik iets zeg wat ik niet meen."
Als jij de pauze nodig hebt, kun je zeggen: "Ik heb 20 minuten nodig. Ik loop niet weg uit het gesprek. Ik kom om zes uur terug en dan maken we het af."
Als je het signaal hoort, kun je zeggen: "Oké. Neem je tijd, ik ben er. Laten we om zes uur verder praten."
2Check het verhaal voordat je antwoordt
Stel, Nuri de otter appt haar vriend Simon over het eten. Hij antwoordt alleen met "ok." Nuri's brein zegt misschien: "Hij is boos op me."
Voordat je reageert op een bericht, een toon of een blik die als afwijzing voelt, kun je proberen bij elk van deze punten een paar woorden op te schrijven:
- Wat is er gebeurd? Alleen de feiten, wat een camera zou zien.
- Wat ik mezelf vertelde dat het betekent.
- Andere verklaringen die ook waar kunnen zijn.
- Wat ik kan vragen, rustig en vriendelijk.
Bij Nuri zag de camera alleen twee letters. Er kunnen ook andere verhalen waar zijn. Misschien heeft Simon het druk of is hij moe. Nu kan ze het vriendelijk vragen in plaats van te gissen.
3Wat kan helpen tijdens een pauze
Verschillende mensen hebben verschillende dingen nodig. Veel autistische mensen hebben behoefte aan stilte en meer tijd. Veel mensen met ADHD moeten bewegen. Allebei is oké.
Een paar dingen die je kunt proberen:
- Water drinken of iets eten
- Wandelen, rekken of het van je af schudden
- Stilte, gedimd licht of een koptelefoon
- Een deken, een douche of iets warms
- Het verhaal opschrijven in plaats van het steeds opnieuw af te spelen
- Muziek, een serie of een simpel spelletje
- Jezelf eraan herinneren: dit is een pauze, geen einde
Sommige dingen kun je beter voor later bewaren. Probeer tijdens een pauze geen lange berichten te sturen of iets over de relatie te beslissen. Probeer de ruzie niet steeds opnieuw af te spelen om hem te winnen, en vraag anderen niet wie er gelijk had.
4Een zacht herstelgesprek
Als jullie allebei weer rustig zijn, kunnen jullie weer bij elkaar komen. Praat om de beurt. Het doel is elkaar te begrijpen, niet om te winnen.
- Check eerst even in. "Is dit een goed moment? Ben je rustig genoeg om te praten?"
- Vertel jouw kant zonder schuld te geven. "Toen…, voelde ik… en vertelde ik mezelf…"
- Herhaal wat je hebt gehoord. "Dus jij voelde… Heb ik dat goed begrepen?"
- Kies één klein ding voor de volgende keer. Sluit daarna af met iets warms: een knuffel, een grapje, een bedankje.
Op een dag met weinig energie telt het minimum ook. Je zou kunnen zeggen: "Het is goed tussen ons. Mijn energie is op. Kunnen we morgen praten?"
5Om geruststelling vragen zonder schuldgevoel
Behoefte aan geruststelling betekent niet dat je te veel bent. Een duidelijke vraag is liever dan gissen, voor jullie allebei.
Hier zijn wat woorden die je kunt lenen:
- Als een bericht koel voelt: "Je bericht voelde kort, en mijn brein leest het als 'je bent boos op me'. Is het goed tussen ons?"
- Als plannen veranderen: "Ik weet dat het waarschijnlijk niet over mij gaat, maar mijn brein zegt van wel. Kun je me zeggen dat het goed zit?"
- Als je je onzeker voelt: "Het is niet jouw taak om het op te lossen, maar een lief woord zou veel helpen."
Daarna kun je dankjewel zeggen in plaats van sorry: "Dankjewel dat je me geruststelde. Het hielp echt."
Sommige mensen schrijven ook graag samen een gedeeld plan. Daar kan jullie pauzesignaal in staan, hoe lang een pauze duurt en hoe jullie terugkomen. Ook de geruststelling die ieder van jullie helpt, kan erin. Het is een gedeeld plan, geen contract. Je kunt het aanpassen wanneer je dat nodig hebt.
6Lichtere woorden voor goede vrienden
Afwijzingsgevoeligheid kan ook bij vrienden opduiken. Dezelfde stappen kunnen dan wat lichter klinken:
- Pauzeren: "Ik wil hier goed op antwoorden, en dat lukt me nu niet. Mag ik er vanavond op terugkomen?"
- Het verhaal checken: "Misschien lees ik het verkeerd, maar je bericht voelde een beetje koel. Is het goed tussen ons?"
- Herstellen: "Ik denk dat ik je laatst pijn heb gedaan. Dat was niet wat ik wilde. Kunnen we erover praten?"
Als woorden moeilijk zijn, kan een kort zinnetje toch helpen. "Mijn energie is laag. Mijn korte antwoorden gaan niet over jou." Of: "Neem je tijd. Ik ga nergens heen."
Als je vergeet te pauzeren, is dat geen falen. Niemand is iemand iets verschuldigd. Je kunt hier na elke ruzie op terugkomen, vanaf de kleinste stap. Jullie kunnen elkaar vragen wat het de vorige keer moeilijk maakte om te pauzeren. Vraag dan wat het kleinste is dat jullie vandaag kunnen proberen.
Een pauze, geen einde. Daar draait het om. Wees lief voor jezelf en voor elkaar. Met zorg, Elara.
ElaraClub