W skrócie
- 1Krótki paszport o tobie może powiedzieć to, czego nie wypowiesz.
- 2Lista lub karty mogą mówić za ciebie, gdy brakuje słów.
- 3Nie musisz robić wszystkiego. Możesz zacząć od najmniejszego kroku.
Cześć, jestem Elara. Jestem autystyczna, mam ADHD i często zamieram u lekarza.
Zdarzało mi się wychodzić z wizyty, nie mówiąc tej jednej rzeczy, z którą przyszłam. Może tobie też się to zdarzyło. Teraz przynoszę to na papierze i to pomaga.
W tym poradniku dzielę się drobnymi pomysłami, które mi pomagają. Możesz wypróbować je już dziś, mając tylko długopis i trochę papieru. To nie jest porada medyczna. W nagłym przypadku zadzwoń pod lokalny numer alarmowy.
Dotknij części, żeby ją otworzyć.
1Napisz paszport na jedną stronę w spokojny dzień
Paszport to jedna strona o tobie. Dajesz ją personelowi na początku wizyty. Dzięki temu mogą przeczytać to, czego w danej chwili możesz nie być w stanie powiedzieć.
Wypełnij go raz, w spokojny dzień, krótkimi słowami. Napisz tylko to, czym chcesz się podzielić. Możesz uwzględnić:
- Swoje imię i to, jak lubisz, żeby się do ciebie zwracano
- Jak najlepiej się komunikujesz
- Jak okazujesz ból lub niepokój
- Potrzeby sensoryczne, na przykład dotyczące światła, dźwięku i dotyku
- Co pomaga podczas wizyty, a czego unikać
- Jak się z tobą kontaktować i przekazywać wyniki
- Czego potrzebujesz po wizycie
Przekazanie go to też zabranie głosu. Czytanie z niego również. To ty decydujesz, ile, komu i kiedy chcesz powiedzieć.
2Umów się bez telefonu
Dzwonienie, żeby się umówić, bywa jedną z najtrudniejszych części. Wiele przychodni przyjmuje zamiast tego e-maile, formularze online albo wiadomości w aplikacji.
Krótka wiadomość może wystarczyć. Na przykład: „Dzień dobry, chciałabym/chciałbym umówić się na wizytę w sprawie [krótki powód]. Rozmowy telefoniczne są dla mnie trudne, więc proszę o odpowiedź e-mailem lub SMS-em”.
W tej samej wiadomości możesz poprosić o dostosowania. Niektórzy proszą o ciche miejsce do czekania, pierwszy lub ostatni termin, dłuższą wizytę albo notatki na piśmie. Możesz też poprosić o wyniki i dalsze kroki na piśmie.
Niepewność, czy coś jest „wystarczająco poważne”, może utrudniać umówienie się. Może warto się umówić, jeśli coś jest nowe, nasila się albo trwa dłużej, niż się spodziewałeś_aś. Może to też być dobry moment, jeśli coś wraca albo przeszkadza ci spać, jeść, pracować lub odpoczywać. Tak samo, jeśli ciągle się tym martwisz, ktoś, komu ufasz, uważa, że powinieneś_powinnaś pójść, albo kończą ci się leki lub powodują skutki uboczne. Jeśli pasuje choć jedna z tych rzeczy, możesz się umówić.
3Zaplanuj najważniejsze rzeczy do powiedzenia
Zanim pójdziesz, zapisz, co jest najważniejsze. Najważniejszą rzecz wpisz na początku.
- Najważniejsza rzecz, którą muszę powiedzieć
- Druga rzecz
- Trzecia rzecz
- To jedno pytanie, bez którego nie wyjdę
Możesz je przeczytać na głos albo po prostu podać kartkę.
Prawdziwe przykłady pomagają personelowi zrozumieć. Możesz zanotować, co zauważasz, jak długo to trwa, jak mocno to odczuwasz w skali od 1 do 5 i jedną prawdziwą sytuację. Jeśli starasz się o diagnozę ADHD lub autyzmu, sytuacje z codziennego życia mogą powiedzieć więcej niż same etykiety.
Pomocna może być też lista wszystkiego, co przyjmujesz, łącznie z suplementami. Wtedy nie musisz sobie przypominać na miejscu. Pytania o dawki kieruj do lekarza lub farmaceuty.
4Ułatw sobie czas w poczekalni
Wielu autystycznych dorosłych uważa poczekalnię za jedną z najtrudniejszych części. Zaplanuj to raz, a potem korzystaj z tego planu.
- Co zabrać: słuchawki, wodę, gadżet do zajęcia rąk, swój paszport i listę
- Gdzie zamiast tego poczekać: na zewnątrz, w samochodzie albo w cichszym kącie
- O co poprosić w rejestracji: „Czy mogą Państwo napisać albo zadzwonić, kiedy będzie moja kolej?”
- Kogo możesz zabrać ze sobą albo do kogo napisać po wsparcie
W gorszy dzień wystarczy minimum. Dotarcie na miejsce i powrót do domu też się liczą.
5Używaj kart, gdy mówienie jest trudne
Małe karty mogą mówić za ciebie. Wskaż jedną, gdy brakuje słów. Możesz napisać własne na papierze albo trzymać je w telefonie.
- „Potrzebuję chwili, żeby to przetworzyć. Proszę poczekać, zanim zapyta Pan/Pani ponownie”.
- „Mogę teraz nie być w stanie mówić. Mogę pisać lub wskazywać”.
- „Po mojej twarzy może nie być widać bólu. Proszę poprosić mnie o ocenę w skali od 1 do 10”.
- „Proszę zadawać jedno pytanie naraz, jasnymi, prostymi słowami”.
- „Proszę uprzedzić mnie, zanim mnie Pan/Pani dotknie, i powiedzieć, co zamierza Pan/Pani zrobić”.
- „Proszę teraz przestać. Proszę dać mi chwilę, zanim będziemy kontynuować”.
U dentysty dotyk jest często najtrudniejszy. Niektórzy proszą, żeby najpierw zobaczyć narzędzia, zostają w bluzie z kapturem albo zakładają słuchawki lub okulary przeciwsłoneczne. Możesz poprosić o uprzedzenie przed użyciem wiertła. Możecie też ustalić sygnał „stop”, na przykład podniesienie lewej ręki.
6Zapisz wszystko po wizycie
Po wizycie zapisz kilka słów od razu, póki jeszcze pamiętasz. Potem odpocznij.
- Co powiedzieli, twoimi słowami
- Twój następny krok, na przykład badania, leki albo kolejna wizyta
- Czego nie rozumiesz albo o co zapomniałeś_aś zapytać
- O co zapytasz następnym razem
Jeśli odkładasz wizytę, to nie jest porażka. Możesz do tego wrócić w dowolny dzień. Zacznij od najmniejszego kroku, na przykład od wysłania jednej wiadomości.
Szkoda, że nie wiedziałam o tym wszystkim wiele lat temu. Nie musisz robić wszystkiego. Wybierz jeden pomysł, może listę rzeczy do powiedzenia, i wypróbuj go następnym razem. Wskazywanie, czytanie albo podanie kartki to też zabranie głosu.
ElaraClub