ElaraClub
NL
Rust en zware dagen5 min

Zachtjes resetten op een dag met weinig energie bij autisme of ADHD

Door Elara

In het kort

Hoi, ik ben Elara. Op sommige dagen voelt zelfs de basiszorg al als te veel.

Misschien ben je overprikkeld. Misschien ben je aan het herstellen van een shutdown of een meltdown. Misschien zit je midden in een burn-out. Op zulke dagen helpt een groot plan mij niet. Ik heb iets kleins en liefs nodig.

Deze gids gaat over langzaam opnieuw beginnen. Hier is er geen druk om productief te zijn. Je kunt deze ideeën vandaag al proberen, zonder dat je iets speciaals nodig hebt. Dit is een praktische gids, geen medisch advies.

Tik op een deel om het te openen.

1Begin met de vraag wat voor dag het is

Sta even stil voordat je iets doet. Stel jezelf één vraag: wat voor dag is het vandaag?

Is het een heel vermoeide dag? Een dag met te veel geluid? Een dag na een shutdown? Als je de dag een naam geeft, kun je makkelijker kiezen wat je nodig hebt. Je hoeft niet de hele dag op te lossen. Je hoeft hem alleen op te merken.

Sommige mensen schrijven een week lang elke dag een woordje of twee op. Na een paar dagen zie je misschien hoe jouw dagen eruitzien. Het gaat er niet om dat je jezelf beoordeelt. Het is gewoon een manier om jezelf een beetje beter te leren kennen.

2Kies maar één ding

Op een dag met weinig energie kan een lange lijst voelen als een muur. Probeer dus alleen dat ene ding te kiezen dat je vandaag nodig hebt. Maar één.

Als alles te veel voelt, begin dan met iets zachts, als een soort EHBO voor moeilijke momenten. Dat kan betekenen dat je ergens rustig gaat zitten, een slokje water neemt of het licht wat zachter zet. Klein is goed. Klein is genoeg.

3Verlaag de eisen

Veel autistische mensen en mensen met ADHD dragen veel eisen in hun hoofd mee. Sommige komen van anderen. Sommige komen van onszelf. Op een dag met weinig energie mag je de lijst korter maken.

Je kunt jezelf afvragen:

  • Wat kan wachten tot een andere dag?
  • Wat kan op een eenvoudigere manier?
  • Wat kan ik loslaten, alleen voor vandaag?

Misschien kan dat bericht wachten. Misschien kan het eten iets makkelijks zijn in plaats van iets gekookts. De eisen verlagen is niet opgeven. Het is ruimte maken om te rusten.

4Probeer de mini-versie

Dit is een van mijn favoriete ideeën. De meeste taken bestaan in drie maten: volledig, zacht en mini.

Hier is een alledaags voorbeeld met wassen:

  • Volledig: douchen en je haar wassen.
  • Zacht: even snel afspoelen.
  • Mini: je gezicht wassen met een warm washandje.

Doe op een moeilijke dag de mini-versie. Dat telt. Echt waar. Nuri de otter zou zeggen: een klein spatje is nog steeds een spatje.

5Maak een minimaal zorgplan en een zintuigmenu

Een minimaal zorgplan is een kort lijstje met de kleinste zorg die je helpt de dag door te komen. Dat kan iets eten, iets drinken en rusten zijn. Probeer het op te schrijven op een dag waarop je wat meer energie hebt. Dan hoef je op een dag met weinig energie niet na te denken. Je kijkt gewoon op je lijstje.

Een zintuigmenu werkt op dezelfde manier. Het is een lijst met zintuiglijke dingen die voor jou rustgevend kunnen voelen. Je kiest eruit zoals van een menukaart in een café. Een paar ideeën:

  • Een zware of zachte deken
  • Een koptelefoon of stilte
  • Gedimd of warm licht
  • Een zacht kledingstuk

Jouw menu is van jou. Wat de ene persoon helpt, helpt de ander misschien niet, en dat is oké.

6Vind woorden voor wat je nodig hebt

Als je weinig energie hebt, kan praten moeilijk zijn. Het kan helpen om een paar zinnen klaar te hebben om je behoeften te verwoorden. Bijvoorbeeld:

  • "Ik heb nu even stilte nodig."
  • "Kunnen we later praten?"
  • "Het gaat goed met me, ik heb vandaag alleen weinig energie."

Sommige mensen schrijven zulke zinnen op kleine kaartjes. Je kunt er een aangeven of ze op je telefoon bewaren. Dan hoef je op het moeilijke moment niet naar woorden te zoeken.

Wees na een meltdown of shutdown extra lief voor jezelf. Je hoeft niet meteen iets uit te leggen. Eerst rusten. Woorden kunnen later komen.

7Een zacht slot

Dagen met weinig energie zijn geen mislukking. Voor veel mensen horen ze bij het leven. Je hoeft niet snel weer op te veren. Je kunt langzaam opnieuw beginnen, met één klein stapje tegelijk.

Als je vandaag alleen hebt opgemerkt wat voor dag het is, dan is dat genoeg. Ik ben blij dat je hier bent.