ElaraClub
NL
Rust en zware dagen5 min

Een zachte jaarterugblik voor volwassenen met autisme en ADHD (zonder voornemens)

Door Elara

In het kort

Hoi, ik ben Elara. Ik ben autistisch en heb ADHD, en ik heb nog nooit één goed voornemen volgehouden.

Lange tijd gaf het einde van het jaar me het gevoel dat ik achterliep. Dus probeerde ik iets anders. Het is geen plan om meer te doen. Het is een rustige blik terug, met mildere ogen.

Je kunt dit vandaag proberen met een pen en een willekeurig stuk papier. Er zijn hier geen data, geen reeksen en geen voornemens.

Tik op een deel om het te openen.

1Begin rustig en sla gerust iets over

Dit is geen doelenplanner. Het is een manier van opmerken. Een paar zachte regels kunnen helpen:

  • Doe één deel tegelijk.
  • Sla alles over wat niet goed voelt.
  • Houd je antwoorden kort. Een woord, een krabbel of een vinkje telt ook.
  • Kom terug in januari, in maart of nooit. Dat is ook prima.

Als er iets zwaars naar boven komt, stop dan. Doe iets zachts voor je lichaam. Drink een glas water, wikkel je in een deken of zit een minuutje stil. Dit is geen medisch advies. Het is gewoon een herinnering dat pauzeren mag.

2Merk op wat je energie kostte en wat je energie gaf

Begin met drie eenvoudige vragen. Er is hier geen schuld. Je merkt alleen op.

  • Wat kostte me dit jaar de meeste energie?
  • Wat gaf me energie terug, al was het maar een beetje?
  • Wat is één klein ding dat ik graag wil blijven doen? Wat is de kleinste versie ervan?

Wil je meer detail? Verdeel het jaar dan in vier delen: januari tot maart, april tot juni, juli tot september en oktober tot december. Schrijf voor elk deel op wat je energie kostte en wat je weer oplaadde.

Losse woorden zijn genoeg. Je schrijft misschien "druk kantoor" aan de ene kant en "rustige wandelingen" aan de andere. Als je alles op één pagina ziet, kun je makkelijker opmerken wat steeds terugkomt.

3Schrijf op wat je hebt doorstaan

Dit deel gaat niet over wat je hebt bereikt. Het gaat over wat je bent doorgekomen. Sommige jaren draaien vooral om erdoorheen komen, en dat telt.

  • Moeilijke dingen waar ik dit jaar doorheen ben gekomen.
  • Momenten waarop ik voor mezelf zorgde, al was het op een heel kleine manier.
  • Iets waar ik stilletjes trots op ben.

Klein mag heel klein zijn. Misschien at je iets warms op een zware dag. Misschien ging je vroeg naar bed, of zei je één keer nee toen dat nodig was.

4Kijk mild naar maskeren en naar wat je mag neerleggen

Veel autistische mensen doen op sommige plekken of bij sommige mensen alsof alles goed gaat. Dit wordt vaak maskeren genoemd, en het kan veel energie kosten. Ernaar kijken is informatie, geen oordeel.

Denk aan een plek of een groep mensen. Geef die een eenvoudig cijfer van één tot vijf voor hoeveel het doen-alsof je daar kostte. Schrijf dan op wat het een beetje makkelijker zou maken. Familiediners voelen bijvoorbeeld misschien makkelijker met een rustige pauze in een andere kamer.

Kies daarna wat je niet mee wilt nemen naar het nieuwe jaar. Kies de punten die passen:

  • Alles perfect doen.
  • Op elk bericht meteen reageren.
  • Ja zeggen als ik nee bedoel.
  • Mijn energie vergelijken met die van anderen.
  • Doorgaan terwijl mijn lichaam zegt dat ik moet stoppen.

Je kunt ook je eigen punten toevoegen.

5Kies één intentie in drie maten

Kies maar één kleine intentie. Schrijf dan op hoe die eruitziet op mindere, gewone en goede dagen. Het minimum telt ook.

Stel dat je intentie is om frisse lucht te krijgen. Op een mindere dag zet je misschien een raam open. Op een gewone dag sta je misschien even buiten. Op een goede dag maak je misschien een korte wandeling.

Schrijf dan de allereerste stap op. Maak die twee minuten of korter, zo klein dat het bijna gek voelt. Dat is precies de bedoeling. Noteer ook:

  • Wanneer of waar je het gaat doen.
  • Wat je in de weg kan zitten.
  • Wat je doet als dat gebeurt.

Als je AuDHD hebt, heeft je brein misschien zowel iets stabiels als iets nieuws nodig. Allebei mag. Kies één ding dat het hele jaar hetzelfde blijft. Kies daarna één ding dat je elke maand kunt veranderen, zodat het interessant blijft.

6Als je stopt, kom dan terug

Stoppen is geen falen. Je bent niemand iets verschuldigd. Je kunt op elke dag opnieuw beginnen, met de kleinste stap.

Stel jezelf twee vragen. Wat maakte het moeilijk om door te gaan? Wat is de kleinste manier om vandaag opnieuw te beginnen?

Sommige mensen houden graag korte, lieve zinnetjes bij de hand, in een portemonnee, een telefoonhoesje of naast het bed. Hier zijn er een paar:

  • Een klein stapje is nog steeds een stap.
  • Een dag missen wist de andere dagen niet uit.
  • Rusten is niet opgeven.
  • Eerst mijn lichaam: water, eten, rust, stilte. Dan al het andere.
  • Om hulp vragen is een vaardigheid, geen zwakte.
  • Ik hoef niet altijd te doen alsof het goed gaat.
  • Ik praat tegen mezelf zoals ik tegen een vriend zou praten.

Kies het zinnetje dat het meest waar voelt voor jou.

Voor mij gaat deze terugblik niet over meer doen. Het gaat erom dat ik mijn jaar met mildere ogen bekijk. Zacht gedaan is beter dan perfect, en je kunt ervoor kiezen minder te doen en toch oké te zijn. Ik hoop dat je nieuwe jaar een beetje lichter voelt, niet groter.