ElaraClub
NL
Werk, thuis en lichaam6 min

Veilig eten op dagen met weinig energie: een zachte gids voor autistische volwassenen en volwassenen met ADHD

Door Elara

In het kort

Hoi, ik ben Elara. Ik ben een volwassene met autisme en ADHD. Ik heb een kort lijstje met veilig eten en een brein dat de lunch vergeet.

Op sommige dagen is überhaupt iets eten al een overwinning. Deze gids is voor die dagen.

Dit is geen dieet. Geen calorieën, geen gewicht en geen druk om nieuw eten te proberen. Het gaat erom dat je genoeg eet, op een manier die veilig voelt.

Als je autistisch bent, mag je veilige eten hetzelfde blijven. Als je ADHD hebt, kan het lastig zijn om eraan te denken dat je moet eten. Als je AuDHD hebt, kan allebei waar zijn.

Dit is geen medisch advies en geen voedingsadvies. Als eten al lange tijd heel moeilijk is, verdien je steun. Een arts of een hulpdienst bij eetproblemen kan helpen.

Tik op een deel om het te openen.

1Begin met noodbrandstof

Als je batterij bijna leeg is, is kiezen moeilijk. Maak daarom nu een klein lijstje, nu het nog kan. Hang het op de koelkast.

Het idee is simpel. Je eet één ding van de lijst. Niet koken en niet kiezen.

  • Nul stappen: veilig eten zo uit de verpakking.
  • Drinkbaar: een drankje dat je een beetje vult.
  • Twee minuten of minder: iets voor de broodrooster of de magnetron.

Zo uit de verpakking eten mag. Koud eten is ook een maaltijd. Ben je te moe om te kauwen, dan telt zacht of drinkbaar veilig eten ook als eten. Twee happen is een begin. Je mag stoppen of doorgaan.

2Schrijf je veilige eten precies op

Voor veel autistische mensen doen de kleine details ertoe. Door een nieuw recept of een nieuwe verpakking kan veilig eten ineens onveilig voelen.

Beschrijf daarom elk veilig product zo precies als je kunt:

  • het precieze merk
  • de textuur
  • de temperatuur
  • de geur en smaak

Schrijf bijvoorbeeld niet alleen "crackers" op. Schrijf het merk op dat je vertrouwt, hoe knapperig ze zijn en dat je ze graag op kamertemperatuur eet. Deze lijst helpt als je boodschappen doet. Hij helpt ook als iemand anders boodschappen voor je doet.

3Haal het kiezen uit je maaltijden

Kiezen wat je eet kan energie kosten die je niet hebt. Twee kleine plannen kunnen helpen.

Een maaltijdrotatie. Schrijf zeven maaltijden op in een vaste volgorde. Als het tijd is om te eten, neem je de volgende. Noteer bij elke maaltijd wat je in huis moet hebben en hoeveel moeite het kost. Een maaltijd herhalen is prima, zelfs alle zeven.

Een menu per energieniveau. Schrijf op een betere dag op wat je kunt eten als je batterij heel laag, half vol of vol is. Zet er iets in om meteen te eten, een grotere maaltijd, een snack voor later en een drankje. Zet bij een heel lage batterij alleen eten op de lijst met nul of één stap.

Op een zware dag is het denkwerk dan al gedaan. Hetzelfde eten opnieuw eten is nog steeds eten.

4Als je honger stil wordt

Door stimulerende medicatie kan het lastig zijn om honger op te merken. Herken je dat, praat dan met degene die je medicatie voorschrijft over eetlust en eetmomenten. Het kan helpen om je vragen eerst op te schrijven.

Een paar zachte ideeën die je vandaag kunt proberen:

  • Merk op wanneer je honger meestal stil wordt.
  • Kies vaste tijden waarop je toch eet. Kijk op de klok, niet naar je maag.
  • Gebruik een herinnering, zoals een wekker, een briefje op je scherm of een sticker op de deur.
  • Zet één veilige snack naast je voordat je aan een taak begint.
5Boodschappen en een rustige voorraadkast

Op sommige dagen voelt boodschappen doen of koken onmogelijk. Een noodvoorraad kan helpen. Bewaar alleen eten dat je echt lekker vindt, van het precieze merk.

  • Kast: crackers, ontbijtgranen of brood dat lang goed blijft. Noedels, rijst of pasta die je lekker vindt. Beleg of een saus die je altijd eet.
  • Vriezer: diepvriesmaaltijden die je kent, of diepvriesbrood, friet of nuggets.
  • Drinken: houdbare melk, plantaardige melk of sap. Shakes of smoothies in een pak.
  • Om de afwas over te slaan: papieren borden, kommen en bestek. Een schaar of blikopener binnen handbereik.

Schrijf je boodschappenlijst per gangpad, met het precieze merk en een reserve voor elk product. Dan loop je maar één keer door de winkel, op volgorde. Is een merk er niet, koop dan de reserve of sla het over.

Ga op een rustig moment, vroeg of laat. Neem een koptelefoon, oordopjes of een zonnebril mee. Eet of drink eerst iets. Gebruik de zelfscankassa als praten te veel is.

Het doel is je veilige eten halen en weer naar buiten gaan, niet dapper zijn. Is de winkel te luid, koop dan je belangrijkste veilige eten en ga naar huis. Wordt het allemaal te veel, dan mag je je winkelwagen laten staan en weggaan. De volgende keer kun je online bestellen of het aan iemand vragen.

6Vasten en samenkomsten

Vast je tijdens de ramadan of de veertigdagentijd, plan dan voor elk moment waarop je mag eten een veilig hapje, een veilig drankje en een reserve. Dat kan suhoor en iftar zijn, of je maaltijden op vastendagen. Heb je een gezondheidsprobleem of gebruik je medicatie, overleg dan met je arts voordat je gaat vasten.

Vasten verschuift je slaap en je maaltijden. Probeer een minimale, een normale en een extra versie van je dag te plannen. Op zware dagen is het minimum genoeg.

Iftars, familiemaaltijden en bijeenkomsten in de gemeenschap kunnen luid en lang zijn. Vraag voordat je gaat wie er komen en hoe lang het duurt. Neem veilig eten mee voor het geval het menu niet werkt voor jou. Spreek een teken of een tijd af om te vertrekken. Ga daar bij de deur zitten of neem pauzes in een andere ruimte. Je mag "Nee, dank je" zeggen zonder uitleg. Gun jezelf daarna rust, wat water en een veilige snack voor het slapengaan.

Als je bent gestopt met een plan volgen, is dat oké. Maaltijden overslaan of leven op je noodlijst is geen falen. Je kunt bij elke maaltijd opnieuw beginnen, zonder schuldgevoel.

Voor nu hoop ik dat je jezelf maar één ding vraagt. Wat is één veilig ding dat ik het komende uur kan eten? Eten wat veilig voelt, is goed voor jezelf zorgen. Vandaag is iets gegeten hebben genoeg.