In het kort
- 1Een paspoort op papier kan voor je spreken bij de dokter.
- 2Veel praktijken accepteren ook e-mail, dus bellen hoeft misschien niet.
- 3Aanwijzen of papier overhandigen telt ook als je stem laten horen.
Hoi, ik ben Elara. Ik ben autistisch en heb ADHD, en ik bevries vaak bij de dokter.
Ik ben weleens weggegaan zonder het ene te zeggen waarvoor ik kwam. Misschien is dat jou ook overkomen. Nu neem ik het op papier mee, en dat helpt.
In deze gids deel ik de kleine ideeën die mij helpen. Je kunt ze vandaag al proberen, met alleen een pen en wat papier. Dit is geen medisch advies. Bel in een noodgeval je lokale alarmnummer.
Tik op een deel om het te openen.
1Schrijf op een rustige dag een paspoort van één pagina
Een paspoort is één pagina over jou. Je geeft het aan het begin van een afspraak aan het personeel. Dan kunnen zij lezen wat je op dat moment misschien niet kunt zeggen.
Vul het één keer in, op een rustige dag, in korte woorden. Schrijf alleen op wat je wilt delen. Je kunt bijvoorbeeld opschrijven:
- Je naam en hoe je genoemd wilt worden
- Hoe je het best communiceert
- Hoe je pijn of onrust laat zien
- Zintuiglijke behoeften, zoals licht, geluid en aanraking
- Wat helpt tijdens de afspraak, en wat je beter kunt vermijden
- Hoe ze contact met je kunnen opnemen en uitslagen kunnen delen
- Wat je nodig hebt na de afspraak
Het overhandigen telt als je stem laten horen. Voorlezen ook. Jij bepaalt hoeveel je deelt, met wie en wanneer.
2Maak een afspraak zonder te bellen
Bellen voor een afspraak kan een van de moeilijkste stappen zijn. Veel praktijken accepteren ook e-mail, online formulieren of berichten via een app.
Een kort bericht kan genoeg zijn. Bijvoorbeeld: "Hallo, ik wil graag een afspraak maken over [korte reden]. Ik vind bellen moeilijk, dus wilt u alstublieft per e-mail of sms reageren?"
Je kunt in hetzelfde bericht om aanpassingen vragen. Sommige mensen vragen om een rustige plek om te wachten, de eerste of laatste afspraak van de dag, een langere afspraak of aantekeningen op papier. Je kunt ook vragen om je uitslagen en de volgende stappen op papier.
Niet weten of iets "erg genoeg" is, kan een afspraak maken lastig maken. Misschien is het tijd voor een afspraak als iets nieuw is, erger wordt of langer duurt dan je verwachtte. Misschien ook als het steeds terugkomt, of als het je belet om te slapen, eten, werken of rusten. Hetzelfde geldt als je je er steeds zorgen over maakt, als iemand die je vertrouwt vindt dat je moet gaan, of als je medicijnen bijna op zijn of bijwerkingen geven. Als er ook maar één hiervan past, is het oké om een afspraak te maken.
3Plan de belangrijkste dingen die je wilt zeggen
Schrijf voordat je gaat op wat het belangrijkst is. Zet het belangrijkste bovenaan.
- Het belangrijkste dat ik moet zeggen
- Het tweede punt
- Het derde punt
- De ene vraag die ik hoe dan ook wil stellen voordat ik wegga
Je kunt ze voorlezen of het papier gewoon overhandigen.
Echte voorbeelden helpen het personeel om het te begrijpen. Je kunt opschrijven wat je merkt, hoe lang het al duurt, hoe sterk het voelt op een schaal van 1 tot 5, en één echt moment. Als je een ADHD- of autismeonderzoek wilt, kunnen momenten uit het dagelijks leven meer zeggen dan alleen labels.
Het kan ook helpen om een lijst bij te houden van alles wat je gebruikt, ook supplementen. Dan hoef je het niet ter plekke te onthouden. Vragen over doseringen stel je aan je dokter of apotheker.
4Maak de wachtkamer makkelijker
Veel autistische volwassenen vinden de wachtkamer een van de moeilijkste onderdelen. Plan het één keer, en gebruik dat plan daarna steeds opnieuw.
- Wat je meeneemt: koptelefoon, water, een friemelding, je paspoort en je lijst
- Waar je in plaats daarvan kunt wachten: buiten, in de auto of in een rustiger hoekje
- Wat je aan de balie kunt vragen: "Kunt u me een berichtje sturen of bellen als ik aan de beurt ben?"
- Wie je kunt meenemen of een bericht kunt sturen voor steun
Op een zware dag is het minimum genoeg. Erheen gaan en weer thuiskomen telt.
5Gebruik kaartjes als praten moeilijk is
Kleine kaartjes kunnen voor je spreken. Wijs er een aan als woorden niet komen. Je kunt ze zelf op papier schrijven of op je telefoon bewaren.
- "Ik heb even tijd nodig om dit te verwerken. Wacht alstublieft voordat u het opnieuw vraagt."
- "Ik kan nu misschien niet praten. Ik kan wel schrijven of aanwijzen."
- "Mijn gezicht laat mijn pijn misschien niet zien. Vraag me alstublieft om het een cijfer te geven van 1 tot 10."
- "Stel alstublieft één vraag tegelijk, in duidelijke, eenvoudige woorden."
- "Zeg het alstublieft voordat u me aanraakt, en wat u gaat doen."
- "Ik wil dat u nu stopt. Geef me alstublieft even de tijd voordat we verdergaan."
Bij de tandarts is aanraking vaak het moeilijkste. Sommige mensen vragen om eerst de instrumenten te zien, houden een hoodie aan, of dragen een koptelefoon of zonnebril. Je kunt vragen om een waarschuwing voordat de boor begint. Je kunt ook een stopteken afspreken, zoals je linkerhand opsteken.
6Schrijf het achteraf op
Schrijf na de afspraak snel een paar woorden op, nu je het nog weet. Rust daarna uit.
- Wat ze zeiden, in je eigen woorden
- Je volgende stap, zoals onderzoeken, medicijnen of een nieuwe afspraak
- Wat je niet begreep of vergat te vragen
- Wat je de volgende keer wilt vragen
Als je een afspraak uitstelt, is dat geen falen. Je kunt het op elke dag weer oppakken. Begin met de kleinste stap, zoals één bericht sturen.
Ik wou dat ik dit jaren geleden al had geweten. Je hoeft niet alles te doen. Kies één idee, misschien de lijst met dingen die je wilt zeggen, en probeer het de volgende keer. Aanwijzen, voorlezen of een papier overhandigen telt allemaal als je stem laten horen.
ElaraClub