ElaraClub
NL
Zintuigen en seizoenen6 min

Omgaan met zomerhitte en fel licht als je autistisch bent of ADHD hebt

Door Elara

In het kort

Hoi, ik ben Elara. Ik ben een volwassene met autisme en ADHD, en de zomer is zwaar voor me. Ik merk hitte vaak te laat op. Ik verstop me voor fel licht. En mijn routine lijkt weg te smelten.

Klinkt dat bekend? Dan is deze gids voor jou. Hitte en fel licht kunnen veel autistische lichamen en ADHD-lichamen snel uitputten. Hier zijn een paar kleine ideeën die je vandaag kunt proberen. Neem wat helpt. Laat de rest liggen.

Dit is geen medisch advies. Gebruik je medicijnen? Vraag dan je arts of apotheker hoe hitte daarop van invloed is.

Tik op een deel om het te openen.

1Vang de hittesignalen op tijd op

Sommige lichamen slaan niet op tijd alarm bij hitte. Dus in plaats van te wachten tot je het warm krijgt, kun je bewust even checken. Probeer op warme dagen elk uur of elke twee uur te checken.

Stille vroege signalen kunnen zijn:

  • Je prikkelbaarder, wazigger of trager voelen dan normaal
  • Een rood gezicht, of huid die heet aanvoelt
  • Hoofdpijn, duizeligheid of misselijkheid
  • Urenlang niet plassen, of donkere plas
  • Kramp, of je zwaar en heel moe voelen

Merk je er een op? Ga dan naar de koelste plek die je kunt bereiken. Drink water in kleine slokjes. Koel je huid af met water en een ventilator. Trek extra lagen uit. Voel je je na 30 minuten niet beter, zoek dan medische hulp.

Bij sommige signalen moet je meteen je lokale alarmnummer bellen. Denk aan verwardheid, onduidelijk praten, flauwvallen of een aanval. Ook als je het heel heet hebt maar niet meer zweet, snel ademt of een jagend hart hebt.

Het kan helpen om je lokale alarmnummer op een briefje te schrijven en het op de koelkast te plakken, naast deze signalen.

2Laat herinneringen het opmerken voor je doen

Merk je hitte laat op? Wacht dan niet tot je het voelt. Een herinnering kan het voor je opmerken. Kies een paar momenten op je dag om even bij jezelf te checken, zoals:

  • Als je wakker wordt
  • Voordat je de deur uitgaat
  • Midden op de dag, in de warmste uren
  • Na bewegen, schoonmaken of koken
  • Laat in de middag
  • Voor het slapengaan

Je eerste stap mag piepklein zijn. Gewoon één wekker midden op de dag.

Sommige medicijnen veranderen hoe het lichaam omgaat met hitte of zon. Alleen je arts of apotheker kan je vertellen hoe dat bij jouw medicijnen zit. Je kunt een paar vragen opschrijven om mee te nemen. Maken een van mijn medicijnen hitte of zon zwaarder voor mijn lichaam? Hoe bewaar ik ze als het heel warm is? Bij welke signalen moet ik op een warme dag hulp zoeken?

3Water en koud eten dat je echt in huis hebt

Het beste water is het water dat je echt drinkt. Een paar ideeën:

  • Een volle fles op een plek waar je hem ziet
  • Op warme dagen elk uur een drinkwekker
  • Koud water met ijs, citroen of munt
  • Koude thee of bruiswater dat je lekker vindt
  • Sappig fruit, zoals watermeloen, druiven of sinaasappels

Koken in de hitte kan te veel voelen. Koude maaltijden kunnen helpen. Denk aan yoghurt met fruit en ontbijtgranen, een wrap met je vertrouwde vulling, of hummus met crackers en rauwe groente. Je kunt koude pasta, rijst of couscous in één keer in een grote portie maken. Koude soep, bevroren fruit en ijsjes tellen ook mee.

Zet restjes snel terug in de koelkast, want door hitte bederft eten. En houd een klein lijstje bij van je eigen vertrouwde eten, voor de dagen dat je niet kunt nadenken.

4Let op je zomerzintuigen en zoek koele toevluchtsplekken

De zomer verandert wat je huid raakt en hoe fel de wereld is. Het kan helpen om op te schrijven wat je stoort en wat helpt. Je kunt denken aan de textuur en geur van zonnebrandcrème, stoffen op je huid, kleding die je bedekt, fel licht en schittering, zweet en een plakkerige huid, en geluid van ventilatoren, airco of feestjes.

Dit is informatie, geen oordeel.

Maak daarna een kort lijstje van plekken waar je lichaam kan afkoelen en je ogen kunnen rusten. Dat kan de koelste kamer in huis zijn, of het donkerste plekje. Het kan een bibliotheek zijn, een winkel of museum met airco, schaduw bij bomen of water, of het huis van iemand bij wie je terechtkunt. Noteer de rustige uren, wanneer het op elke plek kalmer is.

5Houd een paar losse zomerankers vast

De zomer kan de structuur wegnemen die je dag bij elkaar houdt, vooral met ADHD. Probeer in plaats van een volledige routine maar drie ankers vast te houden. Al het andere mag schuiven.

  • Ochtend: een glas water, daarna de jaloezieën dicht.
  • Middag: de warmste uren in je koelste kamer, met iets rustigs.
  • Avond: een koele douche, daarna gedimd licht.

Mis je een anker? Dan hoef je de dag niet opnieuw te beginnen. Pak gewoon het volgende.

Ben je AuDHD? Dan heb je misschien iets vertrouwds nodig én iets nieuws. Allebei mag. Vraag jezelf wat je dag vroeger bij elkaar hield. Kies dan één klein stukje om terug te halen, en één nieuw zomers ding dat je interesse vasthoudt.

Hitte vertraagt ook veel lichamen en breinen. Probeer alledaagse dingen in drie maten op te schrijven, van klein naar groot. Dat kan gaan over eten, bewegen, de deur uitgaan, klusjes of mensen zien. Op heel warme dagen is de kleinste maat een hele dag.

6Plan voor drukke evenementen en zeg vriendelijk af

Festivals, bruiloften, vuurwerk en straatfeesten kunnen hitte met lawaai mengen, en dat kan je snel uitputten. Plan je weg naar buiten voordat je naar binnen gaat. Bepaal wanneer je aankomt en hoe laat je uiterlijk weggaat. Zoek een rustig plekje, zoals de auto of een schaduwrijk hoekje. Neem oordopjes, een zonnebril, een pet, water en iets te eten mee. Kies een signaal om te vertrekken en iemand die je het laat weten. Plan daarna hoe je de volgende dag uitrust.

Soms is het liefste plan om niet te gaan. Een kort, kant-en-klaar berichtje kan dat makkelijker maken. Bijvoorbeeld:

  • "Het is vandaag te warm voor me. Kunnen we het verzetten naar een koelere dag of avond?"
  • "Zullen we afspreken na zonsondergang? Dan ben ik veel beter gezelschap."
  • "Vandaag nee zeggen is geen nee tegen jou. Ik wil je echt snel zien."

Heeft een hittegolf alles omvergegooid? Dat is geen falen. Je kunt vandaag opnieuw beginnen. Vraag je af wat te zwaar werd toen de hitte kwam. Pak dan het kleinste anker op dat je kunt. Dat is genoeg.