ElaraClub
PL
Odpoczynek i trudne dni4 min

Jak zauważyć przeciążenie, zanim nadejdzie

Autorka: Elara

W skrócie

Cześć, jestem Elara. Przez długi czas miałam wrażenie, że przeciążenie przychodzi znikąd. W jednej chwili czułam się dobrze. W następnej nie dawałam rady.

Wiele osób autystycznych i z ADHD opisuje coś podobnego. Niektóre później zauważają, że po drodze były drobne sygnały. Po prostu trudno było je dostrzec w danej chwili.

Ten poradnik jest o tym, jak wyłapywać te sygnały wcześniej. Opiera się na jednym prostym pomyśle: znajomości swojego poziomu. Możesz spróbować już dziś, z kartką i długopisem albo z notatką w telefonie.

To praktyczny poradnik, a nie porada medyczna.

Dotknij części, żeby ją otworzyć.

1Dlaczego przeciążenie może wydawać się nagłe

Przeciążenie często narasta powoli. Głośny sklep, długa rozmowa, zmiana planów. Każda z tych rzeczy osobno może wydawać się drobna.

Kiedy jesteś zajęty_a przetrwaniem dnia, łatwo przeoczyć, jak bardzo się zapełniasz. Potem jakaś drobnostka przelewa czarę i wszystko wydaje się nagłe.

Znajomość swojego poziomu może sprawić, że to narastanie łatwiej zauważyć. A wcześniejsze zauważenie może dać ci więcej czasu, żeby zrobić dla siebie coś dobrego.

2Cztery poziomy prostymi słowami

Ten pomysł opiera się na czterech poziomach. Możesz myśleć o nich trochę jak o termometrze tego, jak się masz.

  • Uregulowanie: czujesz się w większości w porządku. Radzisz sobie z dniem na bieżąco.
  • Wczesne przeciążenie: rzeczy zaczynają być trochę za dużo. To często poziom, który najłatwiej przeoczyć.
  • Rozregulowanie: trudno jasno myśleć albo przyjąć cokolwiek więcej.
  • Shutdown lub meltdown: dochodzisz do swojej granicy.

Przy każdym poziomie może pomóc zastanowienie się nad czterema rzeczami. Jak to się czuje. Jakie są wczesne sygnały. Co ci pomaga. I jak mogą pomóc inni.

3Znajdź swoje własne wczesne sygnały

Sygnały mogą wyglądać różnie u różnych osób. Dlatego najważniejsza jest twoja własna lista.

Weź kartkę i zapisz nazwy czterech poziomów. Pod każdą zanotuj, co zwykle zauważasz. Na przykład przy wczesnym przeciążeniu niektórzy zauważają, że dźwięki zaczynają wydawać się ostrzejsze. Inni, że słowa przychodzą wolniej.

Potem dopisz, co pomaga na danym poziomie. Może cichy pokój, mniej planów albo przerwa od mówienia. Pisz krótko. Chodzi o to, żeby dało się to przeczytać, kiedy mózg jest zmęczony.

Tak powstaje twój osobisty plan na każdy poziom. Nie musi być idealny. Możesz go zmieniać, gdy lepiej poznajesz siebie.

4Sprawdzaj swój poziom raz dziennie

Codzienne sprawdzenie może być bardzo krótkie. Po prostu zapytaj siebie: „Na jakim poziomie jestem teraz?”

Możesz to robić przy porannym napoju albo przed snem. Niektórzy lubią zapisywać poziom, żeby móc później do tego wrócić.

Pod koniec miesiąca przejrzyj swoje notatki. Możesz zadać sobie kilka łagodnych pytań:

  • Kiedy byłem_am w większości uregulowany_a?
  • Co poprzedzało trudniejsze dni?
  • Co pomogło najbardziej?

Z czasem mogą zacząć pojawiać się wzorce. Dzięki temu kolejne narastanie może być mniejszym zaskoczeniem.

5Zmniejszaj wymagania, zanim będzie za późno

Główny powód, żeby znać swój poziom, to możliwość wczesnego działania. Wczesne przeciążenie to często dobry moment, żeby odciążyć dzień.

Zmniejszenie wymagań może oznaczać przełożenie zadania na jutro albo odmówienie jakiegoś planu. Może oznaczać wybranie łatwego obiadu albo pozwolenie, żeby wiadomość poczekała.

Może wydawać się dziwne, żeby się wycofać, kiedy „jeszcze nie jest tak źle”. Ale wczesne odciążenie może czasem pomóc uniknąć dojścia do shutdownu lub meltdownu.

6Daj innym znać, jak się masz

Kiedy mówienie staje się trudne, tłumaczenie siebie może wydawać się niemożliwe. Tu też poziomy mogą pomóc.

Możesz przygotować krótką stronę „moje poziomy w skrócie”, żeby pokazać ją zaufanej osobie. Zapisz każdy poziom, jak u ciebie wygląda i jak ta osoba może pomóc.

Pomocna może być też mała karteczka. Coś w stylu: „Jestem na poziomie 3, proszę…” i dalej to, czego potrzebujesz. Możesz ją pokazać zamiast mówić. Możesz też trzymać w telefonie po jednym ekranie na każdy poziom, żeby szybko je znaleźć.

Ja wciąż nie zawsze wyłapuję swoje sygnały na czas. I to jest w porządku. Każde małe sprawdzenie uczy mnie trochę więcej. Mam nadzieję, że znajomość swojego poziomu da też tobie trochę więcej spokoju i trochę więcej czasu na reakcję.